حسن فراهانى
312
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
دوشنبه 13 شهريور 1300 / 5 سپتامبر 1921 / 2 محرم 1340 * بيانيه كلنل محمد تقى خان عليه سردار معزز بجنوردى كلنل محمد تقى خان طى بيانيهاى عليه سردار « معزز بجنوردى » اظهار داشت : « او همان كسى است كه وقتى روسها مرقد امام رضا ( ع ) را بمباران كردند ، هيچ عكس العملى نشان نداد » . پسيان در اين بيانيه ، به امير شوكت الملك نيز انتقاداتى كرد و دربارهء او گفت : « او قادر به حراست از جادههاى منطقه خويش نيست . » 1 * حمله ناموفق ژاندارمرى به قلعه سنگان امروز يكدسته از افراد ژاندارمرى ، مستقر در تربتحيدريه براى تصرف قلعه سنگان 2 بالا كه دويست نفر از افراد طوايف مختلف در آن سنگر گرفته بودند ، دست به يك هجوم ناموفق زدند . 3 * ابلاغيه شوكت الملك به اهالى خواف امروز شوكت الملك حاكم سيستان و قاينات طى ابلاغيهاى خطاب به بزرگان و سرشناسان خواف ، ضمن متمرد خواندن پسيان و اعوان او ، خطاب به آنها تصريح كرد : كه بايد از هرگونه همراهى با اعوان كلنل محمد تقى خان احتراز نموده و مخالفت خود را با مقاصد آنها اعلام نمايند و حتى از پرداخت ماليات نيز تا ورود نيروهاى نظامى قاينات به اين منطقه خوددارى نمايند . 4 * شيوع بيمارى تبنوبه در اطراف تهران با توجه به آنكه ، بيمارى تبنوبه 5 در اطراف تهران شيوع پيدا كرده و بيشتر رعايا و كشاورزان را از كار و فعاليت بازداشته بود ، وزارت صحيه پيشنهاد خريد گنهگنه 6 را براى مبارزه با اين بيمارى به دولت ارائه كرد و مخارج آن را چهار صد تومان برآورد كرد . 7
--> ( 1 ) . گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 134 . ( 2 ) . پس از آنكه ، هفتصد و پنجاه نفر از جنگجويان طوايف به مدافعان قلعهء سنگان بالا پيوستند ، كلنل محمد تقى خان در روز هفتم سپتامبر ( 15 شهريور ) فرماندهى عمليات را شخصا به عهده گرفت و قلعه سنگان بالا سرانجام به تصرف نيروهاى ژاندارمرى درآمد و مدافعان آن پا به فرار نهادند و كلنل محمد تقى خان در شامگاه هيجدهم شهريور به مشهد بازگشت . ( گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 135 ) . ( 3 ) . گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 134 . ( 4 ) . ابلاغيه شوكت الملك به اهالى خواف ، 13 / 6 / 1300 ، اسناد موسسه تاريخ معاصر ، شم 25 / 7768 . ( 5 ) . تب و بيمارى عفونى كه به تناوب ايجاد تب و لرز مىكند به تب نوبه نيز موسوم است . ( 6 ) . دارويى كه نزد همه مردم روى زمين با اندك تفاوتى در تلفظ با همين نام خوانده مىشود و از درختى به نام كوكا در آمريكاى جنوبى به دست مىآيد درخت گنهگنه داراى گلهاى سفيد و سرخ و بنفش است و از پوست اين درخت داروى گنهگنه استخراج مىشود . بوميان آمريكايى خاصيت آنرا مىشناختند و در آنجا هركس دچار تبنوبه يا مالاريا مىگرديد با پوست همين درخت او را معالجه مىكردند . گويا در سال 1630 م ، پوست اين درخت داروى مؤثر تب دانسته شده است . ( 7 ) . روزنامه ايران ، 13 / 6 / 1300 ، ص 1 .